Revalidatiegeneeskunde is niet meteen het eerste beroep waar je aan denkt bij een medisch specialisme. Ik heb nog nooit iemand “revalidatiearts” horen antwoorden op waarschijnlijk wel de meest gestelde vraag aan de geneeskundestudent: “weet je al welk specialisme je later wil gaan doen?”. Afgelopen week ben ik via een practicum vanuit de universiteit een middag naar Adelante in Valkenburg geweest, hier hebben we met een groep van zo’n 30 man het mooie complex op de grens van Houtem en Valkenburg mogen bekijken inclusief presentaties en een rondleiding door twee aardige en intens gemotiveerde studenten van het college terplekke. Ook kregen we hier een kleine presentatie over wat de werkzaamheden van een revalidatiearts bij Adelante ongeveer inhielden. Ik had wel eens gehoord dat dit specialisme bestond maar verder dan de naam kwam ik eigenlijk niet. Dit is dan ook de reden dat ik gekozen heb om dit specialisme iets meer uit te lichten en je een beter beeld te geven wat de bezigheden van een revalidatiearts zijn en wat het beroep en opleiding inhoudt.

Volgens de site van de revalidatiegeneeskunde richt een revalidatiearts zich in het bijzonder op ”het opheffen, verminderen of zo mogelijk voorkomen van de gevolgen van ziekten en aandoeningen”. Anders dan de standaard specialismen die zich over het algemeen toch wel richten op de directe behandeling van ziekten en aandoeningen. Je richt je op de fysieke gevolgen van ziekten zoals verminderde spierkracht, maar ook op de gevolgen die de aandoening of ziekte heeft op dagelijkse activiteiten. Hier kun je denken aan de kleinste dingen die voor de meesten onder ons vanzelfsprekend zijn zoals gaan zitten of zelfs tandenpoetsen. De revalidatiearts heeft als verder doel het voorkomen van een handicap ten gevolge van een ziekte.

Een kenmerk van de dag van een revalidatiearts is het feit dat je bijna nooit alleen werkt, de competentie “communicatie” mag dan ook zeker niet ontbreken in dit specialisme. Een multidisciplinair overleg vindt plaats met meerdere disciplines zoals de fysiotherapeut, de Psycholoog, de Ergotherapeut en anderen. De patiëntpopulatie waar een revalidatiearts is heel divers, iedereen kan natuurlijk een ongeluk overkomen waar revalidatie voor nodig is. Ondanks de verscheidenheid aan ziektebeelden die je tegen komt is het revalidatiedoel vrijwel altijd gelijk, namelijk weer zo zelfstandig mogelijk kunnen functioneren.

Maar welk werk doet een revalidatiearts nu eigenlijk? Dit is niet alleen gespreksvoering en communicatie. Bewegingsonderzoek, neurologisch onderzoek en analyse van bloedonderzoeken en beeldvorming zijn bezigheden waar een revalidatiearts veel mee te maken krijgt. Ook kan er gebruik gemaakt worden van speciale behandeltechnieken, zoals o.a virtual reality, sensor technologieën, (functionele) elektrostimulatie en robotica. Zo werkt een revalidatiearts in een ziekenhuis of zoals in dit geval in een revalidatiecentra waar deze op meerdere niveaus in de zorg van een patiënt betrokken is.

Is revalidatiegeneeskunde iets voor jou? Het is een heel breed en divers vak waar je te maken krijgt met zowel volwassenen als kinderen en mensen met een beroerte, dwarslaesie, spierziekte, klachten van het houdings- en bewegingsapparaat en chronische pijn, maar ook mensen na een amputatie of een trauma. Wanneer je een brede interesse hebt, en je niet wil beperken tot een klein stukje van de diverse gezondheidszorg is dit zeker het overwegen waard. Je focust dus op de positieve dingen van de patiënt, datgene wat de patiënt wél kan en wil. Je bent dagelijks bezig met mensen helpen in de belangrijkste dagelijkse dingen zoals kunnen communiceren, werken en hobby’s kunnen uitoefenen, dit maakt het zeker geen onbelangrijk en een dankbaar beroep. Naast interesse hebben in deze dingen dien je communicatief vaardig te zijn en goed te zijn in teamwork.

Het is een 4-jaarse specialisatie met 33 plekken per jaar waarin je met veel ziektebeelden in aanraking komt in het ziekenhuis en in een revalidatiecentrum. Hierin zit minstens 3 jaar stage. De opleiding is door het hele land te volgen waaronder Maastricht, Heerlen en Hoensbroek, en wel zo fijn, zonder sollicitatieprocedure.