brothers-family-siblings-boys-50692Op 23 augustus 2018 verscheen er een vurige column van VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff over vaccinaties. In deze column haalt hij het belang van vaccinaties aan, maar spreekt hij ook zijn irritatie uit over de wederom dalende vaccinatiegraad en de vaak hoog opgeleide zogenaamde anti-vaxxers, die met door hem genoemde ‘pseudo-interessant gemaakte bullshit’ het belang van vaccinaties in twijfel trekken.

Daarnaast heeft hij het over mogelijkheden om de vaccinatiegraad in Nederland op
te krikken, zoals elkaar aanspreken op het niet vaccineren, landelijke voorlichting, het verplichten
van vaccinatie als voorwaarde voor toelating tot een kinderdagopvang en een landelijke
vaccinatieplicht. Deze laatste twee mogelijkheden roepen interessante vragen met zich op en zullen
in dit artikel verder uitgediept worden.
Voordat we gaan kijken naar de haalbaarheid van een landelijke vaccinatieplicht en van het mogen
weigeren van ongevaccineerde kinderen op bijvoorbeeld een kinderdagverblijf, is het goed om wat
te weten van de huidige situatie omtrent het vaccineren in Nederland. Een maat om hiernaar te
kijken is de vaccinatiegraad: hierbij wordt per geboortejaar gekeken hoeveel procent van de in dat
jaar geboren mensen volledig zijn gevaccineerd. Op dit moment heerst er onder 2-jarigen een
vaccinatiegraad van 90,2 procent. Vorig jaar was de vaccinatiegraad onder 2-jarigen nog 91,2
procent. Deze daling is al meerdere jaren op rij gaande, zowel bij volledige deelname als bij
vaccinaties op zich. Dit probleem speelt ook bij andere leeftijdsgroepen: zo is de vaccinatiegraad van
de HPV vaccinatie het afgelopen jaar met 7 procent (!) gedaald. Een vaccinatiegraad van boven de 90
procent lijkt vrij hoog, maar volgens de WHO is een vaccinatiegraad van 95 procent nodig om voor
bijvoorbeeld mazelen een groepsimmuniteit te realiseren. Dit wil zeggen dat vanaf een
vaccinatiegraad van 95 procent het mazelenvirus zich vanuit een besmettingsbron niet binnen de
populatie kan verspreiden.
Nu de huidige situatie in Nederland en het belang van een hoge vaccinatiegraad bekend zijn, is zaak
om uit te zoeken hoe deze dalende vaccinatiegraad weer opgekrikt kan worden. Laten we eens
kijken naar de meest radicale oplossing: verplichte vaccinaties door de staat. Dit lijkt in strijd met
artikel 11 van de Grondwet, waarin staat dat iedereen recht heeft op onaantastbaarheid van het
lichaam. De toepassing hiervan wanneer het gaat over vaccinaties bij kinderen is echter discutabel,
gezien het kind nog geen weloverwogen voorkeur kan uitspreken over het wel of niet vaccineren.
Hierom zijn het de ouders die zich beroepen op artikel 11 van de Grondwet. Discutabel is of dit
gerechtvaardigd is, gezien het feit dat in diezelfde Grondwet is opgenomen dat bij alle regelgeving
die op kinderen betrekking heeft, het belang van het kind voorop moet staan. Daarnaast is het voor
de overheid mogelijk om artikel 11 van de Grondwet aan te passen wanneer de volksgezondheid
bevorderd dient te worden. Dit zijn echter ingewikkelde juridische procedures waar veel tijd
overheen zal gaan. Verder dient gekeken te worden naar de sancties die opgelegd worden wanneer
er niet voldaan zou worden aan de vaccinatieplicht. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onthouding van de
kinderbijslag of een gevangenisstraf. Of sancties als deze daadwerkelijk de vaccinatiegraad zullen
doen stijgen, is moeilijk te voorspellen.
Een mildere oplossing voor de dalende vaccinatiegraad is de mogelijkheid om niet gevaccineerde
kinderen te weigeren bij verschillende diensten. Niet gevaccineerde kinderen weigeren op
basisscholen is in strijd met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en daarom niet

mogelijk. Wat wel een mogelijkheid zou kunnen zijn is het weigeren van niet gevaccineerde kinderen
op bijvoorbeeld kinderdagverblijven. Deze drangmaatregel kan voor veel hinder zorgen bij de
ouders, waardoor de kans bestaat dat ze hun kinderen toch zullen vaccineren. Hier zitten echter ook
weer een hoop ethische en juridische haken en ogen aan. Zo kun je bijvoorbeeld stellen dat het
weigeren van niet gevaccineerde kinderen een vorm is van discriminatie op basis van
levensovertuiging. Denk ook aan de privacywetgeving: mogen kinderdagverblijven inzicht krijgen in
de medische gegevens van de kinderen? Argumenten voor het weigeren van niet gevaccineerde
kinderen zijn hier weer het belang van het kind en de volksgezondheid dat vooropgesteld dient te
worden, maar ook de potentiële juridische aansprakelijkheid van kinderdagverblijven bij ziekte-
uitbraken.
Concluderend is te stellen dat de dalende vaccinatiegraad in Nederland een probleem is waarbij op
den duur de volksgezondheid in het gevaar kan komen. Hierom is het zaak om ervoor te zorgen dat
de vaccinatiegraad in Nederland stijgt. Dit kan met overheidscampagnes om de vrijwillige deelname
aan vaccinaties te bevorderen, maar het is ook goed om te kijken naar mogelijkheden van drang- en
dwangmaatregelen. Het blijkt echter dat dit een gevoelige kwestie is waarbij veel juridische en
ethische punten elkaar tegenspreken. Daarnaast is het moeilijk te voorspellen hoe groot de invloed
van deze maatregelen zal zijn op de vaccinatiegraad. Toch is het zaak dat er een oplossing komt voor
de al jaren dalende vaccinatiegraad, zodat de volksgezondheid gewaarborgd blijft.

 

Dit vind je waarschijnlijk ook leuk:

https://www.msvpulse.nl/aanalleeerstejaars/